Klapschaats moet schoonrijden nieuw leven in blazen

Historie en nostalgie nemen nog steeds een belangrijke plaats in de hedendaagse schaatssport in. Het was dan ook voor velen even wennen om een aantal schoonrijders op moderne klappers met felgekleurde schoenen rond te zien rijden.

Terwijl de meeste mensen zich voorbereiden op de zomer, is in het Silverdome in Zoetermeer Guus Schweigmann druk in de weer een groep  schoonrijders van schaatsen te voorzien. Op de eerste rij banken rond het ijshockeyveld heeft de Nederlandse importeur van de Zweedse Almgrens-schaats vele dozen uitgestald. Hij heeft drie soorten ijzers en verschillende schoensoorten in vele maten meegenomen. Een aantal schoonrijparen zwiert al rond. Met zichtbaar genoegen worden ze gadegeslagen door Adriaan Lamme. Hij is voorzitter van de KNSB-sectie schoonrijden. “Sinds mensenheugenis rijden schoonrijders op hoge leren schoenen met zware ijzers. Dat bepaalt mede het beeld van onze sport. En dat betekent dat ons ledenaantal aan het vergrijzen is. Er zijn amper jongeren die aan schoonrijden doen. Toch denken we dat die interesse er wel is. Vandaar dat we zoeken naar mogelijkheden om het schoonrijden te promoten. Een belangrijk aspect is volgens ons dat we de drempel moeten verlagen. De stap van de recreant op noren of ijshockeyschaatsen naar schoonrijden moeten we zien te verkleinen. We moeten een beetje van dat stoffige oubollige imago af. Vandaar dat we bij schaatsfabrikanten zijn gaan informeren naar een modernere schaats. Dat resulteerde in een tweetal bezoeken bij Guus  Schweigmann in Spijkernisse. Hij zag wel mogelijkheden voor zijn Almgrens-schaats. Vandaar dat we hem, enkele juryleden en een dertigtal schoonrijders hebben uitgenodigd om die schaats te testen.”

Anders

Willy Lassche uit Schellingwoude is een van de uitgenodigde rijders. “Ik heb altijd op noren gereden. Ik doe pas sinds vijf jaar aan schoonrijden. En ik vind het leuk om zo te zwieren. Dat doe ik op een paar oude schoenen. Die zitten fijn.” Bedenkelijk kijkt ze naar het paar schaatsen dat ze kort ervoor van Guus Schweigmann heeft ontvangen. “Ik heb nog nooit op dergelijke schaatsen gereden. Vooral het rijden met een klapmechanisme lijkt me erg wennen.” 
Ze trekt de Salomon-schoenen aan. “Die zitten in ieder geval lekker”, is haar eerste reactie. Haar eerste slagen op het ijs zijn vervolgens nog wat onzeker. Maar net als bij alle anderen is dat maar van korte duur. De meesten rijden rond alsof ze nooit anders hebben gedaan.
Guus Schweigmann ziet dan ook volop mogelijkheden voor de schoonrijders. “Toen ik het verzoek kreeg, heb ik overlegd met de Zweedse fabrikant. Er moest natuurlijk een andere ronding in het ijzer geslepen worden, want schoonrijders hebben een ronding van 6. Daarnaast was de dikte van het ijzer onderwerp van gesprek. Schoonrijders schaatsen op ijzers met een dikte van 4,5 mm. En dat is vele malen dikker dan een normale toerschaats. Toch hebben we na overleg besloten het eerst met de normale dikte te proberen. Daarnaast ben ik benieuwd welke hoogte het best voldoet. Ik heb drie verschillende hoogten bij me: 19, 22 en 27 millimeter.” 

Lekker licht

Willy Lassche komt naar de kant. Ze heeft toch wat problemen met het klappen van de schaats. “Dan gaan we eens een schoen proberen met een hakelastiek”, zegt Schweigmann. “Dat maakt dat het ijzer sneller terugklapt.”  
Louis Butter is enthousiast. Hoewel hij als lid van de streekdrachtengroep ook in de toekomst zijn oude schaatsen zal blijven gebruiken. “Ik heb het idee dat het een stuk lichter rijdt. Maar het is geen schaats die past bij onze klederdrachten.” 

Adriaan Lamme toont zich verheugd over die vele positieve reacties. “We vroegen ons in eerste instantie af of de dunnere schenkel niet te veel de schaatser gaat sturen. Maar ik denk nu dat met een behoorlijke techniek het makkelijker schaatst dan met de oude schoonrijschaatsen.”
Ook Guus Schweigmann trekt al wat voorzichtige conclusies. “Tijdens het schoonrijden hang je wat achterover. Daarom steekt het ijzer bij de oude schaats aan de achterzijde drie centimeter uit”, weet Schweigmann. “Wat ik nu heb kunnen zien, is dat de binding iets meer naar voren moet. Want bij mijn schaatsen is de achterzijde korter. Daardoor missen de meesten een gedeelte van het ijzer.”

“Het rijden met het hakelastiek voelt een stuk prettiger”, komt Willy Lassche melden. Een ander heeft al op twee modellen ijzers gereden met verschillende hoogten en probeert een derde uit. Hij blijkt op alle drie varianten goed uit de voeten te kunnen. Hij is echter de enige. De overige rijders laten weten dat zij de voorkeur geven aan het laagste model van 19 millimeter.
“Het zou een prima zaak zijn als dit project slaagt”, laat Lamme weten. “Want op die manier heb je een schoonrijschaats waar ook een toertocht mee gereden kan worden. En wanneer iemand toch de voorkeur geeft aan andere ijzers dan kunnen die met één click zo onder de schoenen gezet worden. En een ander voordeel vind ik dat je op de schoenen zo naar de kleedkamer loopt.”

Nieuw dimensie

Ondanks de nodige scepsis zijn bij rijders en bestuursleden dan ook vrijwel uitsluitend enthousiaste  reacties te beluisteren. Ook Jan Lensen, die als slijper aanwezig is, is positief. De krassende geluiden die een van de rijders voortbrengt, wijt hij aan de techniek. “Dat zijn in een wedstrijd vijf punten minder.”
Voor Adriaan Lamme staat in ieder geval vast dat de Almgrens-schaats het schoonrijden nieuw leven in zal gaan blazen. “De laagste schaats voldoet het beste als allround-schoonrijschaats. We zullen met dat model een tweede test organiseren. Dat deze schaatsen een nieuwe dimensie aan het schoonrijden kunnen toevoegen daarvan ben ik steeds meer overtuigd.”